Ile wynosi mandat za brak świateł w 2026 roku?
Właściwe korzystanie ze świateł samochodowych jest kwestią, od której bezpieczeństwo na drogach zależy w bardzo znacznym stopniu. Dlatego kierowcy powinni przykładać szczególną dbałość do stanu technicznego oświetlenia w pojeździe, a także znać zasady używania poszczególnych świateł. W przeciwnym razie muszą liczyć się z możliwością otrzymania kary. W 2026 roku mandat za brak świateł może opiewać na kwotę od 100 do 300 zł – z jaką wysokością mandatu oraz liczbą punktów karnych należy liczyć się przy poszczególnych przewinieniach?
Mandat za brak świateł nie jest jedynym zagrożeniem, które towarzyszy jeździe bez sprawnego oświetlenia. Niesprawne żarówki powodują ryzyko wypadku – przez brak wymaganych świateł nasz samochód może nie być widoczny dla innych uczestników ruchu. Brak kierunkowskazów nie pozwala natomiast informować innych kierowców o manewrach, które zamierzamy wykonać – niezależnie od sytuacji, brak świateł stwarza znaczne ryzyko kolizji.
W rezultacie mandat za brak żarówki jest wbrew pozorom najmniejszą możliwą karą – konsekwencje wypadku są zdecydowanie bardziej dotkliwe. Jeżeli jednak w trakcie kontroli drogowej funkcjonariusz wykryje problemy z naszymi światłami, w zależności od sytuacji może nałożyć następujące mandaty:
Oprócz tego mandat można dostać również za źle ustawione światła czy zły stan techniczny oświetlenia w pojeździe. Ponadto kierowcy autobusów szkolnych mogą otrzymać mandat w wysokości 200 zł i 5 punktów karnych, jeżeli nie uruchomią świateł awaryjnych na czas wsiadania i wysiadania dzieci. Mandat za jazdę bez wymaganych świateł może zostać nałożony, nawet jeżeli brakuje tylko jednego z dwóch świateł – np. mijania. Dlatego warto mieć zawsze w samochodzie zapasowe żarówki, które pozwolą niezwłocznie odzyskać sprawność oświetlenia.
Lista przewinień związanych z mandatem za brak świateł jest dosyć długa, co wynika m.in. z różnych rodzajów oświetlenia montowanych w samochodach. Światła mijania, drogowe i przednie przeciwmgielne zapewniają widoczność drogi przed samochodem. Kierunkowskazy, światła cofania oraz światła STOP umożliwiają sygnalizowanie manewrów. Światła awaryjne, pozycyjne, do jazdy dziennej oraz tylne przeciwmgielne poprawiają natomiast widoczność pojazdu dla innych uczestników ruchu.
Wymóg jazdy na światłach mijania, tzw. krótkich, obowiązuje przez całą dobę podczas normalnej przejrzystości powietrza. Ten rodzaj oświetlenia zaprojektowano tak, aby skutecznie oświetlać fragment nawierzchni przed samochodem, ale bez oślepiania kierowców nadjeżdżających z przeciwnej strony.
Światła do jazdy dziennej mogą być wykorzystane od świtu do zmierzchu w warunkach dobrej pogody i normalnej przejrzystości powietrza zamiast świateł mijania. Poprawiają one widoczność pojazdu, ale nie służą oświetleniu drogi. Dlatego podczas jazdy po zmierzchu, przy ograniczonej widoczności czy w tunelu nie są dopuszczalne.
Światła drogowe to tzw. długie – oświetlają znacznie większy obszar przestrzeni przed samochodem niż światła mijania, ale oślepiają przy tym kierowców jadących z naprzeciwka. Dlatego korzysta się z nich po zmroku, gdy jezdnia nie jest oświetlona latarniami.
Za jazdę na światłach drogowych można dostać mandat w sytuacji, gdy z naprzeciwka jedzie inny pojazd, ale również podczas jazdy za innym samochodem lub gdy korzystamy z nich w ciągu dnia. Nie wolno również korzystać z „długich" świateł, gdy zbliżamy się do przejazdu szynowego lub wodnego.
Kierunkowskazy są światłami rozmieszczonymi symetrycznie po obu stronach pojazdu – mają barwę żółtą samochodową i świecą światłem przerywanym. Ich funkcją jest informowanie innych użytkowników ruchu o manewrach, które zamierzamy wykonać – np. wyprzedzanie, skręt czy zmiana pasa ruchu.
Światła awaryjne korzystają z tych samych żarówek co kierunkowskazy – ich uruchomienie sprawia, że wszystkie kierunkowskazy po obu stronach pojazdu świecą światłem przerywanym. Odpowiadają za ostrzeganie innych uczestników ruchu o zagrożeniu na drodze. Używa się ich, gdy z powodu awarii pojazd został unieruchomiony w niedozwolonym miejscu.
Światła awaryjne mogą się włączyć samoczynnie wywołane systemem ESS (Emergency Stop Signal), który wykrywa nagły spadek prędkości – np. przy mocnym hamowaniu na autostradzie z powodu zatoru. W niektórych samochodach wywoła to właśnie miganie świateł awaryjnych, choć część modeli korzysta z pulsujących świateł STOP.
Warto mieć na uwadze, że światła awaryjne zgodnie z przepisami służą przede wszystkim do sygnalizowania postoju w niedozwolonym miejscu pojazdu unieruchomionego awarią. W efekcie mrugnięcie światłami awaryjnymi może zostać zakwalifikowane przez funkcjonariuszy jako nadużycie, za co grozi mandat od 150 do 300 zł. Dotyczy to nie tylko hamowania, ale również m.in. mrugnięcia jako „podziękowanie" za wpuszczenie z drogi podporządkowanej.
W przypadku konieczności nagłego hamowania jest to jednak powszechnie stosowana praktyka, która korzystnie wpływa na bezpieczeństwo. W efekcie funkcjonariusze zazwyczaj nie przystępują do ukarania kierowcy za ostrzeganie o zatorze, jeżeli rzeczywiście jest to zasadne – zwłaszcza że światła awaryjne mogły się uruchomić podczas ostrego hamowania samoczynnie, wywołane systemem ESS.
Światła STOP, inaczej światła hamowania, to oświetlenie barwy czerwonej umieszczone z tyłu pojazdu. Uruchamia się samoczynnie po naciśnięciu na pedał hamulca. Dzięki temu kierowcy jadący za nami są poinformowani o tym, że nasz samochód obniża prędkość jazdy, co może zakończyć się jego zatrzymaniem w miejscu.
Światła przeciwmgielne lub inaczej przeciwmgłowe uruchamia się w warunkach niedostatecznej widoczności. Przednie światła przeciwmgielne można włączyć przy widoczności ograniczonej mgłą, ale również opadami śniegu czy deszczu. Ponadto można z nich korzystać po zmroku w warunkach normalnej widoczności na krętych odcinkach dróg oznaczonych znakami A-3 oraz A-4, jeżeli znajduje się przy nich tabliczka T-5. Z tylnych świateł przeciwmgielnych można korzystać jedynie w sytuacji, gdy widoczność jest niższa niż 50 m.
Światła pozycyjne to obowiązkowe oświetlenie pozwalające sygnalizować pozycję i obrys pojazdu. W ich skład wchodzą dwa światła barwy białej z przodu i dwa światła barwy czerwonej z tyłu. Używa się ich podczas postoju przy niedostatecznej widoczności – np. na nieoświetlonej ulicy, podczas awarii, jeżeli pojazd nie dysponuje światłami awaryjnymi, a także podczas holowania wraz z trójkątem ostrzegawczym.
Światła postojowe nie są obowiązkowym wyposażeniem pojazdu, ale jeżeli nasze auto zostało w nie wyposażone, to muszą być w pełni sprawne. Mogą one zastąpić światła pozycyjne w trakcie postoju – uruchamia się je zwykle, przesuwając dźwignię kierunkowskazów w stronę do środka jezdni. Jeżeli postój pojazdu odbywa się po prawej stronie szosy, to przesuwamy dźwignię w lewo, a jeżeli po lewej – to w prawo.
Mandat za brak świateł jest najczęściej efektem braku dbałości o stan oświetlenia w pojeździe. Dlatego warto regularnie sprawdzać, czy wszystkie żarówki w naszym aucie świecą prawidłowo – barwa i jasność par świateł po prawej i lewej stronie pojazdu musi być identyczna. Aby to sprawdzić, wystarczy po kolei uruchamiać poszczególne światła i wysiąść z pojazdu w celu kontroli.
W trakcie kontroli świateł STOP niezbędna jest zwykle pomoc drugiej osoby, która naciśnie na pedał hamulca, co wywoła światła STOP i pozwoli sprawdzić, czy świecą prawidłowo. Jeżeli którekolwiek ze świateł nie świeci lub jego sprawność wzbudza wątpliwości, należy wymienić żarówkę, a jeżeli nie jest to kwestia spalonej żarówki, niezwłocznie usunąć przyczynę awarii przed dalszą jazdą. Ponadto należy pamiętać o odpowiednim ustawieniu świateł – źle wyregulowane reflektory również są podstawą do nałożenia mandatu.
