Wały i półosie napędowe

Wał napędowy – przeniesienie napędu na tylne koła pojazdu

Wał napędowy to łącznik pomiędzy silnikiem umieszczonym z przodu samochodu a mostem napędowym tylnej osi pojazdu. Korzystają z niego zarówno samochody z napędem na tył, jak i auta wyposażone w napęd na wszystkie koła. W trakcie pracy silnika wał napędowy jest wprawiany w ruch obrotowy, który powoduje przeniesienie momentu obrotowego z jednostki napędowej do tylnych kół.

Podstawą budowy tego podzespołu jest rura wału. Oprócz tego w jego skład wchodzi całkiem sporo mniejszych elementów – jak np. połączenie wielowypustowe, przeguby krzyżakowe czy ciężarki wyrównawcze. Konstrukcja wału napędowego jest dosyć solidna, jednak w trakcie eksploatacji może dojść do uszkodzenia, które powoduje konieczność wymiany wału na nowy. Awarie pojawiają się najczęściej w autach użytkowanych w trudnych warunkach. Do uszkodzenia może dojść przez zaniedbania w konserwacji i utratę wyważenia wału napędowego.

Wymiana wału napędowego

Uszkodzony wał napędowy powoduje szereg objawów, które znacząco utrudniają lub nawet uniemożliwiają korzystanie z auta. Wymiana może być niezbędna, jeżeli podczas jazdy spod samochodu wydobywa się stukający hałas. Ponadto zepsuty wał może powodować też m.in. bicie na kierownicy, wibracje i drgania odczuwalne podczas przyspieszania, a także spadek osiągów. Po zaobserwowaniu takich objawów warto jak najszybciej przeprowadzić naprawę. Użytkowanie auta w tym stanie może doprowadzić do poważniejszych uszkodzeń, a także wiąże się z obniżonym bezpieczeństwem jazdy.

Półoś napędowa – budowa i działanie

Pół napędowa jest obecna w każdym samochodzie, gdyż jest niezbędna do przeniesienia momentu obrotowego z silnika na kola. W samochodach, w których napędzana jest oś przednia, półoś jest łącznikiem między skrzynią biegów a piastą koła. W samochodach z napędem na tył, jest ona połączona z wałem napędowym. Generalna większość samochodów ma napęd na przód, co jest rozwiązaniem tańszym, jednak dużo bardziej obciążającym półosie. Dzieje się tak, gdyż muszą one pracować na kołach skrętnych.

Wielu kierowców myli półoś z przegubem i vice versa. Przeguby są częścią półosi! Każda półoś to sztywny wałek, a na dwóch jego końca znajdują się właśnie przeguby. W samochodach z napędem na przód, od strony skrzyni biegów znajduje się przegub wewnętrzny, natomiast od strony koła przegub zewnętrzny. Przegub wewnętrzny jest osadzony na połączeniu przesuwnym, które pozwala na ruch półosi przy małym kącie załamania. Z kolei przegub zewnętrzny ma konstrukcję umożliwiającą skręcanie kół. Jest on narażony na dużo większe obciążenia i z tego względu dużo częściej się psuje.

Kiedy wymienić półoś napędową na nową?

Półosie pracują w ciężkich warunkach, jednak są względnie trwałymi elementami. Jeżeli eksploatuje się je zgodnie z zaleceniami, powinny wytrzymać długo. Inaczej sprawa ma się z przegubami zewnętrznymi, które są najbardziej narażonym na usterkę elementem półosi. Są one bardzo wrażliwe na zabrudzenia. Co prawda półosie są chronione przez gumowe osłony, jednak guma jest materiałem mało wytrzymałym i z czasem niszczeje. Ponadto jest ciągle wystawiona na działanie wilgoci, piasku, temperatury czy soli. Jeżeli osłona przegubu pęknie i dojdzie do poważnej ingerencji zanieczyszczeń w mechanizm, może się on „wysypać” nawet po kilku- kilkunastu kilometrach. Przegub zewnętrzny można również uszkodzić ruszając z dużą mocą na skręconych kołach. Do usterek przegubów wewnętrznych dochodzi relatywnie rzadko, a cała półoś psuje się najczęściej w wyniku kolizji. Objawami uszkodzenia przegubu będą pęknięte lub zniszczone gumowe osłony. Ponadto, przy ruszaniu na mocno skręconych kołach słychać będzie metaliczne stuki z okolicy koła. Jeżeli przegub jest już mocno uszkodzony, stuki będą pojawiały się nawet przy lekko skręconych kołach.

Jak sprawdzić półoś napędową?

Obserwacyjnie, na podnośniku. Jeśli widoczne są oznaki usterki, należy wymienić element, który jest zniszczony. Półosie napędowe posiada niemal każdy sklep motoryzacyjny. Decydując się na zakup, warto wybrać sklep, który posiada części na stanie, dzięki czemu szybciej będą dostępne u mechanika, któremu powierzony został samochód do naprawy.